به گزارش شاتا؛ طبق اطلاعات منتشره گمرك صادرات كالا طي هشت‌ماهه سال 1401 به 70.4 ميليون تن و ارزش 32.4 ميليارد دلار رسيده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل 16 درصد از لحاظ وزن كاهش و 4.4 درصد از نظر ارزشي افزايش داشته است.

اما گزارش روزنامه ابتكار با علم به اين موضوع، افزايش 4.4 درصدي را بدون توجه به تغيير سبد صادراتي كشور، ماحصل تورم عنوان مي‌كند. نگاهي به سبد صادراتي كشور در مدت ذكرشده نشان مي‌دهد كه صادرات توليدات صنعتي و هاي تك با افزايش چشمگير مواجه بوده است اما در مقابل صادرات محصولات حجيم و مواد خام جاي خود را به محصولات فرآوري شده داده است.

از ديگر دلايل كاهش وزن صادرات مي‌توان به كاهش صادرات گاز طبيعي (كد تعرفه 27111190) نيز اشاره كرد كه نسبت به مدت مشابه سال قبل داراي كاهش ارزش 2.6 ميليارد دلاري (منفي 72 درصدي) و حجم 15 ميليون تني (منفي 82 درصدي) به دو كشور عراق و تركيه بوده است.

به عبارتي با حذف گاز طبيعي از صادرات امسال و مدت مشابه سال قبل، شاهد رشد 6 درصدي در ارزش و رشد 1 درصدي در وزن صادرات غيرنفتي خواهيم بود. بيشترين رشد ارزشي صادرات مربوط به گروه صنعت با 20 درصد رشد و بيشترين كاهش صادرات مربوط به محصولات كشاورزي با منفي 19 درصد بوده است.

لذا عملكرد وزارت صمت در خصوص صادرات محصولات صنعتي نسبت به ساير بخش‌ها مناسب بوده است و سياست‌هاي تجاري در ساير بخش‌ها منجر به كاهش صادرات شده است.

لازم به يادآوري است كه واردات كشور نيز طي هشت‌ماهه سال 1401 به 23.4 ميليون تن و به ارزش 37 ميليارد دلار رسيده است كه نسبت به مدت مشابه سال قبل 12.4 درصد از نظر وزن كاهش و 15.2 درصد از نظر ارزش افزايش داشته است.

در اين ميان 89 درصد از سهم ارزشي واردات را كالاهاي واسطه‌اي و سرمايه‌اي تشكيل مي‌دهد كه اين كالاها وارد چرخه مولد اقتصاد كشور شده‌اند. از دلايل اصلي كاهش تراز تجاري كشور، افزايش 15.2 درصدي ارزش واردات است.

علي‌رغم اينكه وزن واردات كاهش 12.4 درصدي را نشان مي‌دهد ليكن به دليل افزايش قيمت‌هاي جهاني در كالاهاي واسطه‌اي و نيز افزايش برخي كالاهاي اساسي تراز تجاري منفي شده است.

دليل اصلي ديگر در كاهش تراز تجاري كاهش 2.6 ميليارد دلاري صادرات گاز طبيعي نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.

نكته ديگر كه حائز اهميت است، عملكرد 14 ماهه دولت سيزدهم از زمان شروع فعاليت خود نشان از روند افزايشي هم در ارزش و هم در ميزان صادرات دارد. آمارها نشان مي‌دهد كه از شهريور 1400 تا پايان مهر 1401 ميزان صادرات كشور 138 ميليون تن و ميزان واردات 45.6 ميليون تن بوده است به عبارتي وزن محصولات صادراتي 3 برابر محصولات وارداتي بوده است.

از ديگر سو آمارها نشان مي‌دهد كه تراز ارزشي تجارت كشور نيز در اين مدت مثبت بوده است. مطابق اين آمار در حالي كه از شهريور 1400 تا پايان مهر 1401 ارزش كالاهاي وارداتي 59.6 ميليارد دلار بوده است، در همين مدت ارزش صادرات كشور مقدار 66.6 ميليارد دلار بوده است.